Phi2Art – intro

Achtergrond
Als vormgever met een achtergrond in architectuur, interieurarchitectuur en productontwerp krijg ik regelmatig opdrachten op het gebied van meubelontwerpen.
Voor een opdracht (2019) om een rariteiten cabinet te ontwerpen heb ik gebruik gemaakt van de getallenreeks van Fibonacci, een Italiaanse koopman en wiskundige uit de 12e/13e eeuw.

Gulden Snede
In eerste instantie wilde ik met de Gulden Snede de maatvoering van het ontwerp bepalen. Immers, in de 16e en 17e eeuw was het rariteiten cabinet evenals de “Divinia Proportione'” (later de Gulden Snede genoemd)  zeer populair. Het verhoudingsgetal van de Gulden Snede is PHI=1,618.

Fibonacci
De getallenreeks van Fibonacci leest als 0,1,1,2,3,5,8,13,21,34, 55, 89 etc., waarbij een getal altijd de som is van de vorige twee getallen. Het interessante is dat wanneer je in de Fibonacci reeks een getal en het getal daarvoor op elkaar deelt de uitkomst bijna de Gulden Snede is (bijv. 21:13 =1,615).
Er is dus een aantoonbare relatie tussen de Fibonacci reeks en de Gulden snede.

Helemaal anders !
Ik besloot de uitdaging aan te gaan en deze getallenreeks als uitgangspunt te gebruiken. Al werkend aan het meubelontwerp raakte ik geïntrigeerd door die reeks en vroeg mij af of ik die in ‘het platte vlak’ als een aantrekkelijke grafische voorstelling zou kunnen weergeven. En dan niet als de -tig maal afgebeelde “Nautilus” schelp.

Onderzoekend vormgever
Ik ben de mogelijkheden gaan onderzoeken en ben, zonder een voor opgezet plan, met de getallen gaan spelen. Als een ‘homo ludens’ (spelende mens) zoals Johan Huizinga dat beschreef.
Of, zoals ik mijzelf zie, als een onderzoekend vormgever. Want zo kom ik uiteindelijk tot resultaten; deels is het een stapsgewijs, rationeel  proces, deels een creatief proces waarin de inval van het moment en de intuïtie een rol speelt.

Werkwijze
Meestal leidt de ene stap tot de andere en uiteindelijk tot een resultaat waarvan ik op dat moment vind dat het “af” is. En af en toe blijkt het een doodlopend spoor te zijn. Dan leg ik het ontwerp opzij  (voor later, of definitief) en begin ik opnieuw. Het uiteindelijke ontwerp is het resultaat van veel onderzoeken, proberen, verfijnen en een flinke dosis ‘verrassingen’.
Ik ben geen wiskundige en ik probeer met mijn door Fibonacci geïnspireerde ontwerpen ook niets te bewijzen of aan te tonen. Behalve misschien dat je met getallen ook andere dingen kunt doen dan optellen en aftrekken. Het ‘niet voor de hand liggende’ gebruik van die getallen boeit me.

Series
2019 : de eerste serie : “Verkenning”. Letterlijk een verkenning, die verrassende resultaten opleverde.
2020 : de tweede serie : “Vierkant en Streep”. Anders dan de eerste serie heb ik mezelf hier wel een beperking opgelegd, namelijk het vierkant en de streep. Die bewust opgelegde beperkingen zijn, naast het gebruik van de getallenreeks, een extra uitdaging.
2021 : de derde serie “Haakse Hoeken”. In deze serie maak ik in een aantal ontwerpen voor het eerst gebruik van de derde dimensie. Komt uit in september 2021.

Uitgangspunt
De Fibonacci getallen zijn altijd het uitgangspunt en de leidraad, maar niet persé herkenbaar in het eindresultaat. Bijvoorbeeld het getal 3 interpreteer ik soms als 3 mm, of als 3 cm of als factor 3. Dat kan een lengtemaat zijn, een diktemaat, een onderlinge afstandsmaat, een getal in de mengverhouding van kleuren etc.

Vlakverdeling en lijnenspel
Ten behoeve van de vlakverdeling en het lijnenspel voeg ik kleur en/of rotaties toe.
De kleuren die ik gebruik zijn de druk kleuren Cyan, Magenta, Yellow en K (=Black), die ik digitaal samenstel vanuit de getallenreeks of verdun met behulp van het getal PHI. Ook de rotaties worden bepaald met behulp van PHI. Daarbij gebruik ik PHI dus niet als een meetkundige verhouding maar als een factor.

Formaat en vorm
Voor het formaat heb ik gekozen voor het vierkant, in principe 34×34 cm, maar soms 55×55 of 89x89cm. Dat zijn alle drie Fibonacci getallen.
Ik vind een vierkant een mooie en sterke vorm, net zoals een cirkel. Die is binnen het vierkant soms terug te vinden als cirkel of als cirkelsegment of, minder zichtbaar, in de rotaties.

Giclée prints
Ik maak de ontwerpen met behulp van CAD software, die ik daarna met grafische software gereed maak voor de drukker.
Als onderzoekend vormgever kwam ik terecht bij het proces van Giclée drukken. Deze techniek vind ik goed passen bij het exacte karakter van mijn ontwerpen.